Verrekijkers

Lichtsterkte (geometrisch) / Relatieve helderheid

Met de lichtsterkte wordt de hoeveelheid licht die de kijker doorlaat bedoeld. De lichtsterkte wordt uitgedrukt in een getal. De lichtsterkte is het kwadraat van de uittredepupil; met andere woorden: de lichtsterkte wordt verkregen door de uittredepupil met zichzelf te vermenigvuldigen, bij een 8×40 kijker was de uittredepupil 5, dus de lichtsterkte wordt 5×5 = 25. Inprincipe geldt: hoe hoger hoe beter, ook hier geldt echter weet dat een lichtsterkte van meer dan 49 (=7×7) geen toegevoegde waarde meer heeft. Kijkers met een hoge lichtsterkte (7×50, 8×56, 9×63) worden ook wel nachtkijkers genoemd.

Bij voorgaande berekening wordt geen rekening gehouden met de prestatieverhogende aanpassingen van de lens. Door toepassing van speciale lenzen, zoals als bijvoorbeeld BAK-4 glas kan een betere lichtsterkte verkregen worden dan de geometrische lichsterkte.

Uittredepupil

Uittredepupil

Uittredepupil

Als men een verrekijker op zo’n 30cm afstand van het oog tegen het licht houdt, dan wordt een lichtcirkel in de oculairs (de naar het oog gerichte lenzen) zichtbaar. De grootte van de uittredepupil verschilt per kijker. De grootte van de lichtcirkel is te berekenen door de het objectief diameter te delen door de vergroting. Bij een 8×40 kijker is de uittredepupil dus 5 mm.

Bij jonge mensen kan de pupil van het menselijk oog zich in het donker tot zo’n 7mm openen, bij helder licht sluit de pupil zich tot zo’n 2mm. Naarmate men ouder wordt zal de soepelheid van het pupil afnemen, waardoor de pupil zich in het donker nog slechts opent tot zo’n 5mm.

Uit voorgaande blijkt dat de aanschaf van een kijker met een uittredepupil groter dan 8mm geen toegevoegde waarde oplevert; het menselijk oog kan de grotere lichtvlek immers niet benutten.

Vergroting / Objectief diameter

De aanduiding 8×40 op een verrekijker houdt in dat de kijker een vergroting heeft van 8 en een objectief diameter van 40, dit houdt in dat de de objecten die u bekijkt 8x dichterbij worden gehaald, en dat de objectieven (de lenzen aan de voorkant van de kijker) een diameter van 40mm hebben. Des te groter de diameter des te meer licht zal worden opgevangen, des te meer details zichtbaar worden. De term diameter objectieven wordt ook wel aangeduid met effectieve opening van de frontlens.